Κοίταξε κατάματα την αιωνιότητα και το μόνο που ένιωσε ήταν μίσος

Του Adam Kinzinger [*]

Αντιμέτωπος με ένα ερώτημα για την αιωνιότητα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρέμεινε προσκολλημένος στις επίγειες μνησικακίες του.

Η αξιοσημείωτη συνέντευξη του Ντόναλντ Τραμπ στην εκπομπή «60 Minutes» μαγνητοσκοπήθηκε στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, τρεις ημέρες αφότου οι Ρεπουμπλικάνοι υπέστησαν τη χειρότερη ήττα τους σε ενδιάμεσες εκλογές εδώ και μισό αιώνα. Στο μεγαλύτερο μέρος της συνέντευξης, ο Ρος Ντάουθατ πίεσε τον Πρόεδρο σχετικά με θέματα που θα περίμενε κανείς: τις εκλογές, την πολιτική του για τις απελάσεις, το πώς η καθαρή περιουσία του αυξήθηκε κατά δισεκατομμύρια κατά τη διάρκεια της θητείας του. Στη συνέχεια, προς το τέλος, ο Ντάουθατ —ένας Καθολικός που γράφει συχνά για θέματα πίστης— άλλαξε θέμα.

Τι πίστευε ο Ντόναλντ Τραμπ ότι θα του συμβεί όταν πεθάνει;

«Ελπίζω να λείψω σε κάποιους», είπε ο Τραμπ.

«Δεν εννοώ να μείνει ζωντανή η μνήμη σας», διευκρίνισε ο Ντάουθατ. «Εννοώ εσάς τον ίδιο».

«Λοιπόν, είμαι θρήσκος άνθρωπος, οπότε, θεωρητικά, πηγαίνω στον παράδεισο», απάντησε ο Τραμπ. Πίστευε, άραγε, ότι θα πάει; «Ελπίζω πως ναι. Δεν θέλω να πάω στην κόλαση».

Τότε ο Ντάουθατ έθεσε το ερώτημα που είχε πραγματική σημασία. Αναφέρθηκε στα όσα είπε η Έρικα Κερκ στο μνημόσυνο του συζύγου της, σχετικά με τη χριστιανική συγχώρεση και τη συγχώρεση των εχθρών. Στη συνέχεια, ζήτησε από τον Πρόεδρο να φανταστεί ότι, για να εισέλθει στον παράδεισο, θα έπρεπε να συγχωρήσει τους δικούς του εχθρούς — ανθρώπους όπως ο Τζέιμς Κόμεϊ ή η Νάνσι Πελόζι. Θα μπορούσε να το κάνει;

«Βεβαίως, η εύκολη απάντηση είναι: ω ναι, θα μπορούσα να συγχωρήσω», ξεκίνησε να λέει ο Τραμπ.

«Όχι, δεν νομίζω ότι είναι καθόλου εύκολη ερώτηση», παρατήρησε ο Ντάουθατ.

Ο Τραμπ χαρακτηρίζοντας τους εχθρούς του «πολύ κακούς ανθρώπους» και «εντελώς ανέντιμους», το να προσποιηθεί ότι τους συγχωρεί, είπε, δεν θα ήταν ειλικρινές.

«Άρα, η απάντηση είναι όχι;»

«Η απάντηση είναι όχι».

«Ακόμη και μπροστά στον θρόνο της κρίσης του Θεού;»

«Μπροστά στην κρίση».

«Θέλετε να πείτε ότι δεν θα μπορούσατε να βρείτε μέσα στην καρδιά σας τη δύναμη να συγχωρήσετε κάποιους από τους εχθρούς σας, μετά από όλα όσα έχουν δοθεί σε εσάς;» ρώτησε ο Ντάουθατ.

«Μάλλον δεν μπορώ να το κάνω, όχι, γιατί όντως μισώ κάποιους από τους εχθρούς μου — και θα τους μισώ για πάντα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ γνώριζε ποια ήταν η εύκολη απάντηση. Απλώς δεν μπορούσε να πείσει τον εαυτό του να το εννοεί.

Σκεφτείτε τη συγκυρία στην οποία βρισκόταν. Μία εβδομάδα νωρίτερα, οι ψηφοφόροι σε όλη τη χώρα τον είχαν απορρίψει με τρόπο ιστορικό. Έχει μπροστά του δύο χρόνια ως πολιτικά εξασθενημένος ηγέτης («lame duck»), με ένα Κογκρέσο που έχει τη δύναμη να τον καλέσει σε απολογία μέσω κλήτευσης και ένα κόμμα που ήδη διαμάχεται για το τι θα ακολουθήσει μετά από αυτόν.

Αν υπήρξε ποτέ στιγμή που ένας πολιτικός θα έπρεπε να δείξει μια πιο ανθρώπινη πλευρά, ήταν αυτή. Θα μπορούσε να είχε πει: «Ειλικρινά, θα ήταν δύσκολο. Κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους μού φέρθηκαν απαίσια. Αλλά θέλω να πιστεύω ότι θα μπορούσα. Θα προσπαθούσα». Δεν θα του κόστιζε τίποτα. Ίσως μάλιστα να βοηθούσε κιόλας.

Όμως, δεν μπόρεσε να το κάνει. Ούτε για χάρη του πολιτικού του μέλλοντος. Ούτε για την υστεροφημία του. Ούτε καν —όπως ο ίδιος παραδέχεται— για την ψυχή του.

Αν έχετε δώσει προσοχή, τίποτα από αυτά δεν θα έπρεπε να σας εκπλήσσει.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, στην εκδήλωση μνήμης για τον Charlie Kirk, η χήρα του, Erika Kirk, συγχώρεσε δημόσια τον άνδρα που κατηγορείται για τη δολοφονία του συζύγου της. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Πρόεδρος ανέβηκε στην ίδια σκηνή και δήλωσε ότι ο Charlie δεν μισούσε τους αντιπάλους του. «Εκεί διαφωνούσα με τον Charlie», είπε ο Trump. «Εγώ μισώ τον αντίπαλό μου και δεν θέλω το καλό του».

Ο Douthat αναφερόταν ακριβώς σε εκείνη τη στιγμή. Περισσότερο από έναν χρόνο αργότερα, έχοντας χρόνο να το σκεφτεί και με μια ολόκληρη χώρα να παρακολουθεί, ο Trump έδωσε την ίδια απάντηση.

Η συνέντευξη δεν αποκάλυψε τίποτα καινούργιο. Για τον Donald Trump, το παράπονο και η πικρία προηγούνται πάντα.

Θα είμαι ειλικρινής: το βρίσκω επίσης βαθύτατα θλιβερό. Ο Donald Trump είναι 80 ετών. Έχει επιβιώσει από δύο απόπειρες κατά της ζωής του. Κάποιος κάθισε απέναντί ​​του και τον ρώτησε, ουσιαστικά, τι θέλει να πάρει μαζί του στην αιωνιότητα — κι εκείνος επέλεξε να κρατηθεί σφιχτά από τις κακίες και τα παράπονά του. Προτιμά να κρατά το μίσος παρά να το αφήσει να φύγει, ακόμα κι όταν διακυβεύονται τα πάντα.

Η συγχώρεση δεν είναι αδυναμία. Στη δική μου πίστη —όπως και σχεδόν σε κάθε άλλη πίστη που γνωρίζω— αποτελεί ελευθερία. Είναι ο τρόπος να αφήσεις κάτω ένα βάρος που δεν προοριζόταν ποτέ να κουβαλάς για πάντα. Δεν σημαίνει ότι προσποιείσαι πως τα άσχημα που συνέβησαν δεν ήταν λάθος, ούτε ότι κάποιος αποφεύγει την ευθύνη για τις πράξεις του. Σημαίνει ότι αρνείσαι να επιτρέψεις σε εκείνους που σε πλήγωσαν να καθορίσουν το ποιος θα γίνεις εσύ. Ο Trump έκανε την αντίθετη επιλογή, και φαίνεται πως την έκανε οριστικά.

Ο Trump ισχυρίζεται ότι είναι θρήσκος άνθρωπος, και εγώ δεν είμαι σε θέση να κρίνω την ψυχή κανενός. Ωστόσο, ο Ιησούς αναφέρθηκε άμεσα σε αυτό ακριβώς το ζήτημα, αμέσως αφότου δίδαξε στους μαθητές Του την Κυριακή Προσευχή:

«Διότι, εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο ουράνιος Πατέρας σας. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα». (Κατά Ματθαίον 6:14-15)

Δεν θα προσποιηθώ ότι γνωρίζω ακριβώς τι συμβαίνει στον καθένα μας μετά τον θάνατο. Γνωρίζω όμως τι σημαίνει όταν ένας άνθρωπος δηλώνει σε ολόκληρη τη χώρα ότι προτιμά να διατηρεί το μίσος του παρά να το αποβάλει.

Και σε αυτό υπάρχει ένα μάθημα για όλους εμάς τους υπόλοιπους, που δεν θέλουμε να ζούμε με αυτόν τον τρόπο.

Σε λίγες εβδομάδες, πολλοί από εμάς θα καθίσουμε στο τραπέζι της Ημέρας των Ευχαριστιών με ανθρώπους με τους οποίους βρισκόμαστε σε αντιπαράθεση εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Εκείνος ο συγγενής που σταμάτησε να απαντά στις κλήσεις σας. Εκείνος ο γείτονας, στις πινακίδες του οποίου στην αυλή ρίχνετε οργισμένα βλέμματα από το 2016.

Πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς σε ένα σημείο: αυτή η χώρα δεν πρόκειται να θεραπευτεί τρεφόμενη από παράπονα και μνησικακία. Και σίγουρα δεν μπορούμε να περιμένουμε από τον συγκεκριμένο Πρόεδρο να μας δείξει πώς να συγχωρούμε, αφού μόλις μας δήλωσε ότι ο ίδιος δεν πρόκειται να το κάνει.

Επομένως, η ευθύνη βαραίνει εμάς. Όχι για να ξεχάσουμε. Ούτε για να δικαιολογήσουμε όσα συνέβησαν. Αλλά για να επιλέξουμε —όπου αυτό είναι εφικτό— να αφήσουμε πίσω μας το μίσος, προτού εκείνο καθορίσει το ποιοι είμαστε.

---

[*] Adam Kinzinger, „Trump Stared Down Eternity and All He Felt Was Hate“, Substack, 9 Νοεμβρίου 2026, https://www.adamkinzinger.com/p/trump-stared-down-eternity-and-all?utm_source=post-email-title&publication_id=1910658&post_id=224153652&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=eomvo&triedRedirect=true&utm_medium=email